Życie
Publiusz Owidiusz Naso urodził się 20 marca 43 p.n.e. w Sulmo (środkowa Italia), w zamożnej rodzinie ekwickiej. Kształcił się w Rzymie u słynnych retorów, a następnie odbył podróż do Aten i na Wschód. Przeznaczony przez ojca do kariery prawniczej, porzucił ją dla poezji.
Stał się czołową postacią literacką Rzymu — błyskotliwy, ironiczny, sławny. Jednak w 8 n.e. cesarz August skazał go na wygnanie do Tomis nad Morzem Czarnym (dzisiaj Konstancja w Rumunii). Powodów było dwóch, jak sam pisał: „carmen et error” — wiersz i błąd. Wierszem był Ars Amatoria (Sztuka kochania), błąd — nieznany do dziś (prawdopodobnie związek z aferą Julii, córki Augusta). Na wygnaniu spędził ostatnie 10 lat życia, nigdy do Rzymu nie wrócił.
Twórczość
Amores
Trzy księgi elegii miłosnych — udoskonalenie gatunku zapoczątkowanego przez Tibullusa i Propercjusza. Adresatką jest fikcyjna Korinna.
Heroides
Listy słynnych kobiet mitycznych do nieobecnych kochanków: Penelopy do Odyseusza, Ariadny do Tezeusza, Dydony do Eneasza.
Ars Amatoria
Ironiczny podręcznik sztuki uwodzenia. Zbulwersował Augusta i przyczynił się do wygnania poety.
Metamorfozy ⭐
Piętnaście ksiąg — prawdziwe opus magnum. Opowiada historię świata od stworzenia do apoteozy Cezara jako ciąg przemian (metamorphoses): ludzie zmieniają się w zwierzęta, rośliny, kamienie, rzeki, gwiazdy. Zebrał ponad 250 mitów w jedną narrację.
To najważniejsze źródło wiedzy o mitologii grecko-rzymskiej dla całej kultury europejskiej. Z Metamorfoz czerpali Dante, Szekspir, Calderón, malarze renesansu i baroku.
Fasti
Poetycki komentarz do kalendarza rzymskiego — niedokończony (tylko 6 ksiąg z planowanych 12).
Tristia i Epistulae ex Ponto
Wiersze z wygnania — pełne tęsknoty, próśb o powrót i goryczy.
Styl
Owidiusz to mistrz elegancji, dowcipu i narracji. Jego dystychy elegijne płyną z niezwykłą lekkością. Był bardziej zainteresowany psychologią i narracją niż filozofią czy morałem — to sprawia, że jego wiersze czyta się do dziś z przyjemnością.